Μετά το Κράτος Δικαίου τι; Το Κράτος Ασφάλειας
Της Σοφίας Βιδάλη*
Τα μηνύματα έρχονται από παντού: ό,τι αποτελούσε το
εχέγγυο ισότιμης πρόσβασης στις κοινωνικές, πολιτικές και κοινωνικές δομές,
απορρυθμίζεται· ό,τι αποτελούσε την εγγύηση του σεβασμού της ανθρώπινης αξίας
παραβιάζεται· ό,τι αποτελούσε το υπόδειγμα της ανάδειξης της ανθρώπινης
κοινωνίας σε πολιτική κοινωνία υποχωρεί· ό,τι καθιστούσε την ακραία και
εξευτελιστική εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο απαράδεκτη ανήκει πια στην
Ιστορία. Ο σεβασμός θεμελιωδών δικαιωμάτων, δηλαδή, το θεμέλιο της δημοκρατικής
λειτουργίας του κράτους, υπονομεύεται, κλονίζεται και χλευάζεται. Το Κράτος
Δικαίου δεν είναι πια εδώ! Η διαπίστωση αυτή έρχεται από τη σύνθεση πλήθους
τεκμηρίων, εκθέσεων και αναφορών, κείμενα νόμων, δηλώσεις αξιωματούχων,
κοινωνικές και εγκληματολογικές στατιστικές και από πλήθος γεγονότων που δεν
χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός για να τα «δει».
Παραδόξως, το Κράτος Δικαίου γκρεμίστηκε στο όνομα
ενός νέου Δικαίου (τίνος;), μέσα στην απόλυτη σιωπή εκείνων που υφίστανται τις
συνέπειές του· σιωπή πλαισιωμένη από την πλήρη μιντιακή παραμόρφωση της
κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας και τη συσκότιση της αντίφασης ανάμεσα
στην ευρεία θέσπιση των δικαιωμάτων και την πραγματικότητα. Σήμερα βλέπουμε ότι
ακόμα και η δυνατότητα των ειδικών, και αρμοδίων και μη, να καταγγέλλουν
ανοικτά τις παραβιάσεις αυτές δεν είχε καμία ουσιαστική επίδραση, αλλά
προσέφερε και μια επίφαση δημοκρατίας. Σήμερα ξέρουμε ότι δεν ήταν οι νόμοι
αλλά η διάδοση ιδεολογημάτων τύπου «άμυνα του κράτους από την κοινωνία» μέσα
στους καταναγκαστικούς μηχανισμούς που οδήγησαν στην κατάρρευση του
φιλελεύθερου νομικού συστήματος. Η κατάρρευση του Κράτους Δικαίου, έτσι,
συναρτάται και με την κρίση των ποινικοκατασταλτικών θεσμών και την κυριαρχία
της αντίληψης ότι όλα αυτά πρέπει να επιλύονται μέσα από ένα δίπολο
τιμωρίας–επιβράβευσης.