Η επιστροφή του ολοκληρωτισμού
ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΙΛΙΑΡΔΟΣ
Οι δικτατορίες
εμφανίζονται ξανά, από έναν δρόμο που στην κυριολεξία εκπλήσσει – αφού δεν
είναι το αποτέλεσμα στρατιωτικών πραξικοπημάτων, όπως συνέβαινε στο παρελθόν,
αλλά της ελεύθερης βούλησης των λαών
«Στο
παρελθόν ένας πόλεμος, σχεδόν εξ ορισμού, ήταν κάτι που αργά ή γρήγορα τελείωνε
– συνήθως με μία αποφασιστική νίκη ή ήττα. Επίσης, ο πόλεμος ήταν ένα
μέσον, το κυριότερο, με το οποίο οι ανθρώπινες κοινωνίες διατηρούσαν την επαφή
τους με τη φυσική πραγματικότητα.
Σήμερα, ο
οικονομικός πόλεμος σπάνια τελειώνει – ενώ δεν υπάρχει καθαρή νίκη ή ήττα,
αλλά μία κατάσταση που ερμηνεύεται «κατά το δοκούν», αφενός μεν από τους
«εχθρούς», αφετέρου από την εκάστοτε εξουσία και τους αντίπαλους ή διεκδικητές
της. Με τον τρόπο αυτό δεν διατηρείται η επαφή με τη φυσική πραγματικότητα,
αλλά εκτρέφεται η ουτοπία.
Περαιτέρω,
όλοι οι ηγέτες, σε όλες τις εποχές, προσπάθησαν να επιβάλλουν στους οπαδούς
τους μία «ψευδή περί κόσμου» άποψη. Εν τούτοις, δεν μπορούσαν να ενθαρρύνουν
καμία ψευδαίσθηση που θα ελάττωνε τη στρατιωτική δραστηριότητα – αφού τα φυσικά
γεγονότα ήταν αδύνατον να αγνοηθούν. Απλούστατα, στη φιλοσοφία, στη
θρησκεία, στην ηθική ή στην πολιτική, δύο και δύο μπορεί να κάνουν πέντε –
αλλά στην πραγματική ζωή, πόσο μάλλον στο συμβατικό ή στον οικονομικό πόλεμο,
δεν μπορούν παρά να κάνουν τέσσερα.
